Situering post-expressionisme en animisme

Kunst na ’45 had iets van de nieuwe jeugd, de illusie dat na een wereldoorlog er een betere samenleving komt en dat de kunstenaars hiertoe een belangrijke bijdrage moeten leveren. De generatie, geboren in de jaren twintig heeft dit vaandel gevoerd. Maar er is een generatie ouder, geboren rond 1900, die historisch gezien, het slachtoffer is geworden van de niet-artistieke invloeden op hun bekendheid.

Deze kunstenaars zijn niet allen gesneuveld tijdens de oorlog. Sommigen onder hen zijn tot in de jaren tachtig artistiek actief geweest en hebben belangrijke aspecten van hun oeuvre ontwikkeld na ’45. We willen hen niet uit de kunstgeschiedenis van de tweede helft van de twintigste eeuw sluiten. Overigens kwamen ze ook niet aan bod in de verhalen over de eerste helft. 

Het geringe succes werd nog benadrukt door de maatschappelijke context. Het geluk was voor die 1900-kunstenaars niet weggelegd. Als jonge mensen moesten ze de eerste wereldoorlog doorstaan, al dan niet in dienst. In de jaren twintig hebben ze, aan de foto’s te oordelen, duidelijk veel plezier gemaakt. Als dertigers, wanneer de eerste erkenning van hun kunstenaarstalent moest komen, beleefden ze een economische crisis mee. Als veertigers, de leeftijd voor een artistieke doorbraak, zaten ze temidden van een tweede wereldoorlog. En onmiddellijk nadien kwamen ze in concurrentie met snaken, die meenden, onder andere bij gebrek aan informatie, dat ze het warm water hadden uitgevonden, namelijk de abstracte kunst. De avant-garde werd nog eens overgedaan. De abstract schilderende jeugd van toen was er overigens van overtuigd dat de abstracte kunst de enige mogelijke was in de moderne tijd. Het is hoe dan ook eigenaardig dat de kunstgeschiedenis een oorlogsdatum hanteert om deze eeuw op te delen, namelijk in voor en na ’45. Wat te doen als die datum in het midden van je creatief leven valt? (1)

 1. R. Hoozee (red.), “Moderne kunst in België 1900-1945” ( Mercatorfonds, Antwerpen, 1992).

© 2008 – 2012, Willem Elias. All rights reserved. On republishing this article you must provide a link to the original article on www.belgischekunst.be.