Archives for November 2009

Het ontstaan van de geometrisch abstracte of concrete kunst

Wanneer men verplicht zou worden in één woord het belangrijkste kenmerk van de kunst van de twintigste eeuw vast te leggen, dan is de kans groot dat “abstract” uit de bus komt. De abstracten zijn in de vorige eeuw tot tweemaal toe de belangrijkste vorm van avant-garde schilderkunst geweest: aan het begin van de eeuw en na WOII, een periode die als de aanvang van een nieuwe tijd ervaren werd. Hoewel de verschillende vormen van abstractie telkens weer door figuratieve genres verdreven werden, greep men er toch steeds naar terug, telkens een periode van fundamentele bezinning nodig geacht werd. Naast deze vraag naar het wezen van de schilderkunst, wordt “abstractie” ook bekeken als grote bevrijder. Vrijheid om te schilderen wat men wil en vooral vrij van de dwang om iets uit de omgeving voor … [Read more...]

Action painting – Informele kunst

In de zoektochten na WO II naar het ‘wezen’ van de schilderkunst, speelde de abstractie een grote rol. De mens, zoals hij vóór de oorlog voorgesteld werd, kon even niet meer in beeld gebracht worden. Schilderkunst moest vrijheid zijn, haar techniek heette ‘experiment’. Kunst hoefde haar kunde niet te tonen. Buiten de lijntjes kleuren mocht. De andere optie, abstracte kunst, die flirtte met de wiskunde, bleef al met al vormelijk. Dit formalisme, een spel met geometrische kleurvormen, dreigde de vrijheid van de hand van de kunstenaar al te veel te beperken. Te rationeel, dus te weinig opening voor het emotionele. Schilderen mocht geen cleane operatie zijn, maar moest een passioneel gevecht wezen. Dit surrealistisch principe van het loef geven aan het onbewuste leidde tot de Cobra. Deze … [Read more...]

Pierre Alechinsky (1927- )

Ook Alechinsky heeft veel belangstelling voor het schrift als vorm. Daarbij komt dat zijn opleiding als graficus een liefde voor het graveren, voor het krassen vooronderstelt. Dat ziet men doorheen zijn hele oeuvre. Hij was geen Cobralid van het eerste uur, maar kwam als jong kunstenaar onder de indruk bij het zien van de Cobratentoonstelling in Brussel (1949). Hij is constant in die trant blijven schilderen. De Japanse kalligrafie was zowel zijn studieobject als zijn inspiratiebron. Hij ging over van olieverf naar acrylverf (water) omdat dit net als Chinese inkt vlotter ging bij het schrijvend schilderen. Vanaf 1965 bracht hij rond het centrale tafereel vakjes met tekeningen aan, zoals het commentaar in de glossen bij een tekst. Dit benadrukt het verhalende karakter van zijn werk. Het … [Read more...]