Christian Dotremont (1922-1979)

De spilfiguur van de Cobra, Christian Dotremont, was een literaire figuur met filosofische belangstelling. Hij was geen schilder. Toch heeft hij beeldend werk gemaakt. Een eigen soort waarvoor hij zelf namen ontwierp: ‘logogram’ en ‘peinture-mot’.

Zijn logogrammen bestaan uit poëtische zinnen die echter onleesbaar geworden zijn omdat de poëzie verschoven is van de inhoud naar de vorm. Het zijn kalligrafische tekeningen geworden, zichtbaar maar niet per se leesbaar. Cobra was zeer geïnteresseerd in de vorm van het schrift. We zitten aan het begin van de bloei van de Franse semiologie, de leer van de tekens. Uitgangspunt is dat de vorm van die tekens voor bijbetekenissen zorgt, los van de inhoud. Dotremont heeft hiermee geëxperimenteerd. Daaraan verbonden is het een extreem doortrekken van het surrealistische principe van de ‘écriture automatique’, zijn gedachten de vrije loop geven zonder rationele censuur, het onbewuste toelaten het lichaam te verlaten. Met zijn logogrammen hield Dotremont zich zelfs niet aan de letters. Het handschrift liet alle conventies los. Het sprak voor zich.

Zijn ‘peintures-mots’ sluiten aan bij een van de geliefkoosde acties van de Cobraleden, nl. samen werk maken. De woordschilderingen bestaan uit zijn gekrabbelde zinnen en uit tekeningen van schilders op hetzelfde blad door elkaar. Het vaakst heeft hij dit gedaan met Appel, Jorn en Alechinsky.

© 2012, Willem Elias. All rights reserved. On republishing this article you must provide a link to the original article on www.belgischekunst.be.