Peter De Graeve – Universiteit Antwerpen

In het eerste deel van Aspecten van de Belgische kunst werden enkele ‘regels van de kunst’ opgesteld, die samen een onontbeerlijke context vormen voor het begrijpen van hedendaagse kunst. Het zijn achtereenvolgens: de openheid van de betekenis, de actieve rol van de toeschouwer, de extreme vrijheid van de kunstenaar, de autonomie van de kunst als zingevend proces en, ten slotte, het cruciale gegeven dat een kunstwerk interessanter wordt (zou moeten worden) naarmate men er meer van weet. Deze normen van de moderne esthetica bieden meteen ook een inzicht in de waarden van de filosoof Willem Elias, die ze formuleerde. De eerste norm, die de openheid van de betekenis vooropstelt, toont aan hoezeer Willem Elias begaan is met het hedendaagse artistieke spel, in al zijn aspecten. De openheid … [Read more...]

Aspecten van de Belgische Kunst na ’45 – deel II

Dit boek is het tweede deel van de reeks Aspecten van de Belgische Kunst na ’45. Het situeert het Belgische kunstgebeuren in een internationaal perspectief, waarbij vooral de bronnen van een bepaalde stroming aan bod komen. Elk hoofdstuk wordt afgesloten met de bespreking van een of meerdere Belgische kunstenaars. Deze commentaren zijn geen waarheden met de geldigheid van een gebruiksaanwijzing, maar voorbeelden van interpretaties. Een kunstwerk is immers een open teken waaraan de toeschouwer een eigen invulling kan geven. Deel II laat zich perfect lezen zonder de kennis van deel I. Het is geen vervolgverhaal. Elk hoofdstuk staat op zich en is apart leesbaar. Het zijn boeken die achterste voren kunnen gelezen worden. De door Willem Elias vertolkte visie is gerijpt door een … [Read more...]

Aspecten van de Belgische kunst na ’45 – deel I

In dit eerste boek worden kunststromingen van na ’45 uit de doeken gedaan en beschreven binnen een internationale context. Aan de hand van voorbeelden uit de Belgische kunst wordt vervolgens dieper ingegaan op de betekenis van deze kunststromingen. De invalshoeken zijn divers: filosofisch, kunsthistorisch, kunstkritisch en technisch. Aldus wordt ingespeeld op de Amerikaanse theorie (DBAE) omtrent kunsteducatie. Deze gaat ervan uit dat men kunst best begrijpt via verschillende disciplines. Het boek is gericht op een breed publiek: specialisten die een geheugenopfrissing wensen; educatieve werkers die de regels van de kunst willenn doorgeven; studenten die de kunst en haar wetenschap bestuderen en tenslotte iedereen die zelf toegang tot de hedendaagse kunst wil leren zoeken. … [Read more...]

Terry Barrett – Ohio State University

In de eerste plaats gaat dit boek van Professor Elias volgens mij fundamenteel over het appreciëren van kunst, en meer bepaald van Belgische kunst. Op een eerste niveau is zijn boek een verzameling van tekens van appreciatie voor hetgeen Belgische kunstenaars de rest van de wereld te bieden hebben. Maar op een onderliggend niveau is dit boek ook een gesofisticeerde demonstratie en praktijkanalyse van de complexe onderneming van de diepzinnige appreciatie. Stein Olsen (1988) definieert appreciatie, zoals dat woord wordt gebruikt in de kunstkritiek en de literaire kritiek, als "een kunstwerk leren kennen en daar vreugde aan beleven" (p. 66). Het concept 'appreciatie' overlapt concepten als 'interpretatie', 'perceptie', en 'reflectie' en het brengt automatisch waardering met zich mee, of die … [Read more...]

Guido Lauwaert – Een kunstwerk over kunst

Kunst is geschiedenis en geschiedenis is cultuur. Ziedaar waar het leven om draait. Al de rest komt eruit voort. Economie, politiek, financiën. Wie dus denkt dat kunst achteraan de maatschappelijke stoet bengelt, dwaalt. En de schepper van een kunstwerk is tegelijk orkestmeester en dirigent. Om de ware aard van kunst en kunstenaars te begrijpen, is het nodig om zich te documenteren. Dat is met elke tak van de kunstboom het geval. Een gedicht opent zich maar ten volle als geweten is wie de dichter is/was. Niet wat hij op zijn boterham smeerde, maar wat de smeer is van wat wij gemakshalve hart en ziel noemen. Met het ontleden van de smeer en dus het aanleveren van documentatie, houden zich specialisten bezig. Van amateurs tot wetenschappers. De ene soort is niet minderwaardig dan de … [Read more...]