Een reflectie: kunst en feminisme

Wat mannen vrouwen hebben aangedaan doorheen de geschiedenis en dan nog in verschillende culturele systemen aanvaard is, daar zijn geen woorden voor. Dit verhaal is nog niet geschreven. De ‘his-story’ is nog niet omgezet in een ‘her-story’, noemen de feministen dit. Meer dan een aantal signalen zijn nog niet gegeven. Dat deze al eens de vorm aangenomen hebben van karikaturen van het feminisme is zeer begrijpelijk. Kreten zijn niet altijd kunst. Ik bedoel hier niet het zeer gruwelijke gebruik om verkrachting als oorlogswapen aan te wenden. Evenmin alle andere vormen van geweld die het vrouwelijke lichaam overkomen is. Ik heb het over de beknotting van de vrouwelijke creativiteit in al haar facetten. De eerste protesten tegen deze miskenning dateren van het begin van vorige eeuw. Het … [Read more...]

Tinka Pittoors (1977- )

Een vrouwelijke analyse - wat dat ook moge wezen - van haar omgeving, maakt ook Tinka Pittoors. Haar werk vertrekt van het huis als een binnen dat een buiten buiten houdt. Maar ze is ook geïnteresseerd in dat buiten, nl. in de stad als structuur van het dagelijkse leven. Haar bekommernis over de toekomst van de wereld is vooral van ecologische aard. De stad als temmer van de natuur. Het groen is te kunstmatig aanwezig. In dat maatschappelijke engagement neemt ze geen sloganeske maar een vrij concrete houding aan. Een mooie term die voorkomt in een van haar werken is ‘symboolmoeheid'. Onze omgeving wordt vergiftigd door de symbolen die overal te zien zijn. Symbolen vervangen de rechtstreekse ervaring met de wereld rondom ons. Ze maakt sculpturen en tekeningen die vanuit haar lichaam … [Read more...]

Gudny Rosa Ingimarsdottir (1969- )

Gudny Rosa Ingimarsdottir is een IJslandse kunstenares die zich in België gevestigd heeft. Drie artistieke praktijken vallen op in haar werk: textiel, tekeningen en geschreven uitspraken. Telkens voelt men als een soort navelstreng de link met haar persoonlijke gevoelswereld. Nu kan men allicht van veel kunstenaars zeggen dat er een band is met hun gevoel, maar dan is het kunstwerk doorgaans de expressie van dat gevoel. Door een vervorming drukt een kunstenaar dan uit dat hij een gevoelsmatige relatie heeft met iets uit de werkelijkheid. Dit is afwezig bij Rosa (de Brusselse kunstwereld kent haar onder die benaming om zowel de moeilijke IJslandse naam als de ongewone voornaam te vermijden). Haar werken zijn dus letterlijk verlengstukken van haar gevoelsleven. Haar teksten brengt ze aan … [Read more...]

Marianne Berenhaut (1934- )

Marianne Berenhaut heeft al in de jaren zestig die sfeer van wat Freud de ‘Unheimlichkeit’ genoemd heeft in haar werk tot uitdrukking gebracht. Dit woord wordt doorgaans niet vertaald in het Nederlands omdat dan de etymologische diepte verloren gaat van ‘weg van huis’. ‘Ontheemd’ komt in de buurt, maar heeft dan weer die betekenis niet van: akelig, eng, griezelig, luguber, onheilspellend’. Voor Freud treedt dat ongemakkelijke gevoel van angst op wanneer iemand iets dat via de fantasie vertrouwd is, in het echt tegenkomt, bijvoorbeeld: een dubbelganger, het déjà vu of realiseringen van het verdrongene. Het gaat vaak over de relatie met de dood. Via poppen, kledingstukken, oude meubels en speelgoed, die allen ongetwijfeld hun tijd op een mansardekamer doorgebracht hebben, maakt ze … [Read more...]

Chantal Grard (1970- )

Chantal Grard, de dochter van twee beeldhouwers, Francine Van Mieghem (1930) en George Grard (1901-1984) had twee mogelijkheden in haar leven: beeldhouwer worden of de kunst haten. Ze heeft voor de eerste optie gekozen. Enerzijds is het evident. Het beeldhouwen en alles wat er komt bij kijken is als het ware de biotoop van Chantal. Ongetwijfeld mocht ze als kind met gips en klei spelen. Het metier is haar met de paplepel ingegeven. Anderzijds is het ontzettend moeilijk om zich in de schaduw van succesrijke ouders-kunstenaars te ontwikkelen met een eigen vormgeving. De voorbeelden van dat soort mislukkingen zijn genoeg gekend en hebben soms tot familiedrama's geleid. Chantal blijkt zich echter goed uit de slag te slaan. Vrij en vrolijk zoekt en vindt ze haar eigen weg zonder complexen. … [Read more...]

Ulrike Bolenz (1958- )

De Duitse kunstenaar, Ulrike Bolenz, die sinds lang in België leeft en de drie landstalen machtig is, past ook goed in deze idee van het positief tonen van het feminiene zonder het mysterie van het finaal onkenbare andere prijs te geven. Via chemisch vervaardigde materialen, maar ook beenderlijm wordt aangewend, maakt ze transparante vlakken die ruimtelijk eerder aansluiten bij de sculptuur en bij de installatie. Ze vertrekt van foto’s die afkomstig zijn van videostills zodat ze het geschikte beeld goed kan bepalen. Het fotografische confronteert ze vaak met het tegengestelde, de wild gekrabbelde schets waardoor er een boeiend contrast ontstaat. Het zijn zelden vrolijke foto’s. Ze heeft immers vooral oog voor de verscheurdheid van de wereld, voor de tragiek die eruit bestaat dat de mooie … [Read more...]