Pierre Vlerick (1923-1999)

Het werk van Pierre Vlerick vertoont inderdaad enige verwantschap met dat van Willem de Kooning. Daar waar de Hollandse Amerikaan bekend werd voor de wilde wijze waarmee hij zijn canvas te lijf ging, deed Pierre Vlerick het wat rustiger aan, maar het maken van een schilderij was hoe dan ook een langzaam proces met vaak meerdere hernemingen. Het doel van de zoektocht is te komen tot een juiste verhouding van de kleurvlakken en -slierten, vaak laag boven laag. De kleuren hebben een gelijkaardige heldere hevigheid. Hoewel het in beide gevallen een zeer stedelijke, zeg maar mondaine kunst betreft, roept hun werk toch de natuur op. De Kooning wordt een meester genoemd van de “landschappelijke abstractie”. Ook de opbouw van het werk van Vlerick is zeer plantaardig en organisch. Hij sprak … [Read more...]

Ronny Delrue

Ronny Delrue debuteerde in de jaren tachtig en startte met de wildheid eigen aan het toendertijdse schilderen. Dit neo-expressionisme combineerde in feite de ruwheid van de zegging van het oude Duitse expressionisme en de eraan verbonden vervormingen met de losheid in de pols van het abstracte expressionisme dat vlekken niet schuwde maar plastisch verheerlijkte. Verf laat sporen na die niet uitgewist moeten worden, maar verwijzen naar het maakproces. Dit is zeer zichtbaar in zijn reeks Ontmoetingen. Bijzonder veelkleurig botsen monden spetterend tegen elkaar, ongebreideld gecontroleerd door vurige ogen. De drager, doorgaans papier, werd eerst verfrommeld om de kwetsbaarheid te verhogen. Het papier heeft dus geleefd vooraleer als drager te dienen. Begin de jaren negentig krijgt zijn … [Read more...]

René Magritte (1898-1967)

René Magritte is internationaal ongetwijfeld de meest bekende kunstenaar van België. Hoewel deze bekendheid vooral gebaseerd is op werken van voor ’45, is zijn naam onmisbaar in deze reeks. Hij schilderde immers tot aan zijn dood en om zijn buitenlands succes te beleven moest hij wachten tot de jaren vijftig. Men zou zelfs kunnen zeggen dat Magritte het schoolvoorbeeld is van het surrealisme. Niet dat hij het uitgevonden heeft, maar hij heeft het ontwikkeld tot op een zeer hoog niveau met een niet aflatende zucht naar consequentie. Vandaar dat hij schilderen ook vervelend vond. Schilderen is immers realiteit. Magritte heeft eenmaal in zijn leven gebroken met zijn minutieuze beredeneerde manier van schilderen. Een kortstondige breuk die wel belangrijk is in de kunstgeschiedenis van na ’45. … [Read more...]

Koen van den Broek (1973- )

Koen van den Broek schildert figuratief: huizen in een on-Belgisch land, onherbergzame landschappen vol ‘rolling stones’, een zoutvlakte, panorama’s vanuit de lucht al dan niet omkaderd door een uitvergroot vliegtuigraam, een rode truck zonder chauffeur centraal ergens, nergens, in een dode Californische vallei, en stoepen waarvan de straatnamen niet te lokaliseren zijn. Toen hij aan het Hoger Instituut voor Schone Kunsten (HISK) begon, maakte hij frivole figuren, weggehaald uit strips en gereclasseerd in zijn compositie, enigszins sprookjesachtig, maar erg op de mens betrokken en niet zonder ironie, aan de grens van de karikatuur, maar toch te picturaal om spotprent te zijn. Fred Bervoets was toen zijn niet-officiële mentor… en dat kon je er ook aan zien. Hij evolueerde vlug. De mens … [Read more...]

Guy Leclercq (1940- )

Van dezelfde generatie maar minder begaan met het constructivisme als beweging is Guy Leclercq. Eigenaardig is dat hij gelijktijdig twee schildersstijlen heeft beoefend. Hij werd in de jaren zeventig bekend met werk dat aansloot bij de Nieuwe Figuratie. Zeer verhalend. Vanaf het midden van de jaren zestig is hij ook begonnen met geometrisch abstract werk dat hij tot op vandaag verder ontwikkelt. De figuratie heeft hij laten varen. Zijn eigenheid bestaat erin dat hij de geometrie als vertrekpunt neemt. Bij nader toezien zijn die vormen allesbehalve exact. Het zijn er poëtische variaties op, onberekenbaar zoals poëzie moet zijn. De vlakken schuiven door elkaar in een ritmisch spel. Zijn kleuren zijn zachte grijzen, gebroken witten, harde zwarten, groene schijnen. Dus niet de zuiverheid … [Read more...]

Hans Vanderkerckhove (1957- )

Ook Hans Vandekerckhove werd bekend toen hij begin de jaren tachtig tot de jonge kunstenaars behoorde die zich in Vlaanderen ten volle uitleefden in die schildersdrift. Hij maakte toen monumentale schilderijen met figuren die uit de niet-westerse wereld leken te komen in natuurlandschappen die dreigden te verdwijnen. Figuren zitten vaak gehurkt te mijmeren, zoals een boer die zijn verstand scherpt bij het rollen van een sigaret. Zijn werk stond zeer dicht bij sommigen van de Neue Wilden . Hij zou gerust als een Vlaamse vertegenwoordiger ervan bekeken kunnen worden. Maar hoewel zeer krachtig en ruw geschilderd, week hij toch af van de losse-polsstijl eigen aan die periode. Hij was zeer figuratief met duidelijke vlakovergangen en alles werd goed in de verf gezet. Toch mag deze periode … [Read more...]

Gauthier Hubert (1967- )

Gauthier Hubert is eveneens met de symbolische kracht van het beeld begaan. Of beter gezegd hij legt de factoren bloot die maken dat iets een symbool wordt. De Amerikaanse filosoof Charles Peirce, vader van de semiotiek, maakt een onderscheid tussen drie soorten tekens: een icoon, een index en een symbool. Een icoon is een teken dat lijkt op het onderwerp dat het voorstelt, bijvoorbeeld een portret. In het geval van de index is er een daadwerkelijk verband tussen het teken en het voorwerp waarnaar het verwijst, bijvoorbeeld een vingerafdruk die leidt naar diegene die de misdaad begaan heeft. Bij een symbool wordt een woord of een idee verbonden met een voorwerp, een situatie of een handeling waarmee het een soort betekenisvolle (semantische) band onderhoudt, bijvoorbeeld een roos die staat … [Read more...]

Michel Buylen (1953- )

Het is niet eenvoudig om het oeuvre van Michel Buylen te situeren binnen dit hoofdstuk. Zijn schilderswijze heeft immers niet de kenmerken van de hierboven besproken kunstenaars: geen wazigheid, geen vereenvoudiging van het coloriet tot een aantal gedempte kleuren die eerder naar gedrukte foto’s verwijzen dan naar de realiteit, geen synthetiseren van elementen die geplukt worden uit het al dan niet gedocumenteerde geheugen, enz… Ondergebracht worden bij de niet te plaatsen kunstenaars is de natte droom van elke kunstenaar. Toch is het vrij eenvoudig onmiddellijk twee namen naast de zijne te zetten: Robert Devriendt en Cindy Wright. Men zou ze kunnen plaatsen bij het hyperrealisme, maar dan maakt men er navolgers van van een stroming uit de jaren zestig. Dat zou een bijzondere miskenning … [Read more...]

Karin Hanssen (1960- )

Karin Hanssen heeft van bij de aanvang zich aangetrokken gevoeld tot de leegte van de Hopper-ruimte, maar ze vult die op een andere manier in. Ze evoceert de overgang tussen natuur en cultuur daar waar die het duidelijkst is, nl. aan de grens. De tuin als gecultiveerde natuur wordt bijvoorbeeld afgebakend van de wilde natuur door een omheining. In haar werk The Fence, speelt het leven zich precies daar af. Het blijkt ook de grens tussen de sociale ruimtes en hun afstanden. De mens die optreedt in haar mysterieuze plaatsen is zeer dubbelzinnig. Hij komt uit het tijdperk van de naoorlogse welzijnsmythologie naar Amerikaans model. Het modernisme is niet zozeer doorgebroken als de nieuwe esthetiek, maar vooral als een nieuwe ethiek. De waarden van de moderne tijd garanderen vooruitgang … [Read more...]

Het symbolisme

De zoektocht naar de waarheid is oud. Men heeft een lange weg afgelegd met Plato als grote koploper. Het platonisme bepaalt in onze huidige cultuur nog steeds die zucht naar waarheid. Pas in de negentiende eeuw slaagde Nietzsche erin Plato te vloeren of beter gezegd de grond vanonder het platonisme weg te denken. De waarheid is geen buitenzintuiglijke zekerheid, maar een wijze van kijken, meervoudig dus. Men kan niet zeggen dat het nietzscheaanse denken al tot de gevestigde cultuur behoort. Integendeel, het situeert zich nog steeds binnen de anticultuur van filosofen en kunstenaars. Het is nog altijd een gedachte waarmee je de brave burger kan doen schrikken. In diezelfde negentiende eeuw kwam vanuit een heel andere hoek een verheerlijking van de waarheid als een geloof in de feiten. De … [Read more...]