Surrealisme in België

Magritte is de Belgische surrealist met wereldfaam. Toch staat hij niet alleen. Het surrealisme is belangrijk in België. Vooral voor het Franstalige landsgedeelte waar het een plaats ingenomen heeft vergelijkbaar met wat het expressionisme voor Vlaanderen betekent. Het verhaal van het surrealisme kunnen we niet in 1945 laten beginnen. In 1924, hetzelfde jaar waarin Breton zijn manifest had geschreven, borrelde er ook al een Brusselse bron van surrealisme met de uitgave van gekleurde pamfletjes. Ze werden ondertekend met ‘Correspondance’, dus zonder auteursvermelding. Het bleek van de gezamenlijke hand te zijn van Paul Nougé (1895-1967) en zijn kompanen, jonge mensen die met de vernieuwing van de literatuur begaan waren. Een jaar later verscheen een enig nummer van het Tijdschrift … [Read more...]

Camille D’Havé

Het surrealisme is ook bij de generatie die jong was na WO II in de belangstelling gebleven. Camille D’Havé is hier een voorbeeld van. Dat hij zich van zijn interesse voor het surrealisme bewust was, lezen we in een brief aan Hugo Claus van Roger Raveel, D’Havé’s studiegenoot in de klas van Jos Verdegem op de Gentse Academie. Hierin schrijft Raveel: “Een andere losse indruk is dat de jongeren die achter die mannen (Matisse, Ernst, Dali, De Chirico) lopen het niet meer zo goed zullen doen als zij.” Tot die jongeren rekent hij D’Havé en besluit “Een oplossing als D’Havé vind ik ook maar een halve oplossing.” Raveel vindt zijn eigen oplossing uiteraard een volledige, maar uit die uitlating wordt duidelijk dat D’Havé sprak tegen zijn medekunstenaars over de surrealisten die hem … [Read more...]

Surrealisme: kijken in eigen boezem

Zoals het kubisme extreem was in het openen van onze blik op de objecten rondom ons, zo is het surrealisme het verst gegaan in het kijken in eigen boezem, tot in de diepten van het onbewuste. Het eigene leren kennen via het andere was de boodschap. André Breton (1896-1966), de paus van deze stroming, beschouwde het surrealisme als een dialoog met het ‘andere’. Hieronder verstond hij de dingen die je tegenkomt via dromen, door een samenloop van omstandigheden en door onverwachte overeenkomsten. Men komt het ook tegen in de wereld van het wonderbaarlijke, die ons al dan niet onbehaaglijk maakt. Kortom, het andere ontmoet men door wederzijdse uitwisseling wanneer de bewuste gedachte en het onbewuste met elkaar verbonden worden. De wereld wordt verrijkt doorheen andere werelden. Het … [Read more...]