Het Bauhaus en de Arts and Crafts

Het Bauhaus De beeldspraak van het laboratorium is passend voor wat het Bauhaus in gang heeft gezet, nl. een programma om vormen en kleuren experimenteel te onderzoeken door werken te maken die meer geleken op stalen dan op eindproducten, eerder de beschrijving van processen dan het resultaat zelf. Vergeten we niet dat het gedachtegoed van het Bauhaus in de Belgische kunsthogescholen pas doorsijpelde vanaf de jaren zestig. Dit niettegenstaande dat deze meest vermaarde kunstschool van de twintigste eeuw al in 1919 gesticht werd in Weimar (Duitsland), met als eerste directeur Walter Gropius (1883-1969). Ze werd in 1933 door de nazi’s gesloten. Hiermee is ook de ideologische band duidelijk. De nazi’s aanvaardden de geest van maatschappelijke verandering, die tot de doelstelling van het … [Read more...]

Neokubisme en neoconstructivisme

De tijd heeft een grote invloed op het succes van een kunstenaar. De generatie die in de jaren dertig geboren is, heeft het niet makkelijk gehad. Niet zozeer omdat ze in trieste jaren verwekt is, maar vooral omdat ze te jong was om na WO II te kunnen profiteren van iets waarmee eigenlijk geen profijt zou mogen gemoeid zijn, nl. voordeel halen uit de vreugde na de bevrijding. De generatie die in de vrolijke jaren twintig geboren werd, had een al te braakliggend land voor zich liggen waarop ze een kunst van de vrijheid kon laten bloeien. Haar opgeklopte energie kreeg na ’45 de vrije loop. Echter zonder veel oriëntatie. Vrijheid was het abstracte begrip dat als motto diende. Wat ermee te doen, was niet evident. Het verhaal van de Jeune Peinture Belge is hiervan een goed voorbeeld. De … [Read more...]

Jacques Moeschal (1913-2004)

Ook het oeuvre van Jacques Moeschal is een goed voorbeeld van de intense samenwerking tussen architectuur en beeldhouwkunst. In tegenstelling tot Jean-Paul Laenen die als kunstenaar sommige plaatsen in de stad wou herdenken, vond Jacques Moeschal het eerder zijn taak om tekens te zetten in het landschap al dan niet dicht bij de uit- of toegang van een stad. Zijn werken zijn geometrisch abstracte symbolen voor de moderne tijd. Ze stralen een humanisme uit dat gelooft in de vooruitgang van de mens op basis van een verdere ontwikkeling van wetenschap en techniek. Vandaag krijgt deze gedachte veel minder applaus. Maar toen Moeschal op het hoogtepunt van zijn carrière op Expo ’58 De Pijl van de Burgerlijke Bouwkunde mocht realiseren zat hij midden in de roos van de toenmalige tijdsgeest.  Dat … [Read more...]

Kubisme en constructivisme

Het kubisme is misschien wel de belangrijkste avant-gardestroming, omdat het radicaal breekt met de klassieke wijze van kijken en tevens omdat het zo vroeg kwam in de geschiedenis van de kunstomwenteling. Daarenboven is het lang van kracht geweest, wanneer men ziet hoe vernieuwend het nog was en welke invloed het nog speelde na WO II bij de jonge generatie. Bij het ontstaan van het kubisme (1907) was Henri Bergson (1859-1941) de meest populaire filosoof van Europa. Zijn colleges werden bijgewoond door een groot deel van de Parijse elite. Doorgaans wordt het kubisme in verband gebracht met zijn denken over tijd. De tijd van de natuurkundigen is niet reëel. Het is een abstract brouwsel dat we om praktische redenen nodig hebben. Fysische vergelijkingen zouden geenszins veranderen indien het … [Read more...]