Familiegelijkenis tussen de kunstenaars

Hoewel men wegens de grote verscheidenheid tussen de betreffende kunstenaars geen gewag kan maken van een stijl, zijn er toch familiegelijkenissen te bespeuren. Er is ten eerste dat waartegen men zich afzet: het expressionisme, het animisme en het surrealisme. Dan is er dat waarnaar men opkijkt: het kubisme en figuren als Braque, Picasso en Matisse. In België Ensor en Brusselmans. Ten slotte zijn er een aantal schilderkundige verwantschappen: de sterke kleuren, de abstrahering van de figuren en vooral ook het zoeken in de eigen subjectiviteit om een wereld uit te beelden. Dit sluit aan bij hun thematiek die vaak ontleend is aan de denkbeelden van Sartre en zijn existentialisme. Het verhaal van de overheersing van het Vlaamse expressionisme vanaf de jaren dertig, zelfs in die mate dat … [Read more...]

La Jeune Peinture Belge 1945-1948

‘La Jeune Peinture Belge’ is de Franse benaming die nog geregeld gehanteerd wordt. Er namen ook meerdere Vlamingen aan deel. Vooral de Antwerpenaren hadden de weg naar Brussel gevonden. Toch was het vooral een Franstalige aangelegenheid. In de beeldende kunst speelt taal overigens geen rol. De kunstenaars begrijpen elkaar zonder woorden. Het verschijnsel van de Jonge Belgische Schilderkunst is een raar verhaal. ‘Raar’ zowel in de betekenis van eigenaardig als van zeldzaam. Het gaat over een grote groep kunstenaars die zich niet verenigden gebaseerd op een verklaring van esthetische uitgangspunten, maar op basis van het feit jong te zijn na WO II. Vermits niet alle leden echt jong waren, is het – zoals de naam het zegt – de schilderkunst zelf die verondersteld werd jong te zijn. ‘Zoals de … [Read more...]

Jan Cox (1919-1980)

Jan Cox was een intellectueel, geen intellectualist. De intellectueel sluit eerder aan bij wat Noam Chomsky een ‘wereldlijk priesterschap’ genoemd heeft, een herderlijk verantwoordelijkheidsgevoel voor de mensheid, de natuur en de wereld. De intellectueel is ook bijzonder verknocht aan rechtvaardigheid en aan de waarheid. De recente relativering van het waarheidsbegrip doet hieraan geen afbreuk. Ze belet immers niet dat er georganiseerde leugens bestaan. Deze intellectueel past goed in de taak die vaak aan de filosofie toebedeeld wordt, nl. kritisch zijn, waakzaam voor wat misgaat in de wereld. Hij is ook de vrijgeest van Nietzsche. Sommige kunstenaars, ook de niet-verbale, hebben die houding van collectieve verantwoordelijkheid aangenomen. Jan Cox is een toonbeeld van een dergelijke … [Read more...]