• De wetenschap tussen zekerheid en twijfel
  • Peter Weidenbaum (1968-  )
  • Peter De Cupere (1970-  )
  • Jean Bilquin (1938-  )
  • Jan Burssens (1925-2002)
  • Pierre Vlerick (1923-1999)
  • Ronny Delrue
  • Marc Lambrechts (1955-  )
  • Henri-Victor Wolvens (1896-1977)
  • Fred Bervoets (1942-  )
  • Ulrike Bolenz (1958-  )
  • Octave Landuyt (1922-  )
Willem Elias' eigenzinnige en kritische visie op de Belgische kunst en de verschillende kunststromingen na 1945 in een internationaal perspectief (150 Belgische kunstenaars - meer dan 500 artikels) vanuit verschillende invalshoeken: filosofisch, kunsthistorisch, kunstkritisch en technisch

Beeldhouwkunst

Paul Gees (1949- )

De theoretische uitgangspunten die de verschillende kunststromingen kenmerken, kennen vele tegenstellingen. Een ervan is deze tussen subjectief en objectief. Ofwel wordt de basis voor de creativiteit van de kunstenaar gelegd in zijn diepste … [Read More -->]

1-31-Paul Van Gysegem_6

Humanistische beeldhouwkunst en existentialisme

Humanistische beeldhouwkunst De gevestigde naam na ’45 was Henry Moore (1898-1986), met zeer humanistisch getinte beelden. Ze zijn de officiële vertegenwoordigers geworden van een na-oorlogs socialistisch maatschappijbeeld dat vol vertrouwen naar de … [Read More -->]

Florence Fréson (1951- )

Deze kunsthistorica, die pas na haar universitaire studies aan de Académie Royale des Beaux-Arts de Bruxelles bij o.a. Jacques Moeschal ging studeren, zegt ergens over haar werk “plutôt metonymie que métaphore”. Je merkt: ze kent de theorie. Ze weet … [Read More -->]

Emile Desmedt (1956- )

Hoewel Emile Desmedt keramiek gestudeerd heeft aan de Academie voor Schone Kunsten van Doornik heeft hij zich niet gehouden aan dit aardse medium. Wel aan een liefde voor de materialen en hun vanzelfsprekendheid. Maar niet altijd in duidelijke taal. … [Read More -->]

Bart Decq (1958- )

De werken van Bart Decq zijn een stekelijke eigenzinnige herwaardering van de waarden van de materialen: ijzer en hout, brons en steen, glas en leer, verschillende kunststoffen, liefde-haat materies om te smeden of te slaan, te hakken of te zagen, te … [Read More -->]

More Posts from this Category

Conceptuele Kunst

1-41-Marcel Broodthaers_5

Marcel Broodthaers (1924-1976)

Maria Gilissen, die het werk van haar echtgenoot koestert en behartigt bij wijze van levenswerk, zal het vermoedelijk niet leuk vinden dat ik Marcel Broodthaers reken tot het neodadaïsme. Ze is ervan overtuigd dat het werk uniek is en daarin heeft ze … [Read More...]

1-43-Guy Rombouts04

Semiotiek

De interesse voor de taal als systeem heeft gemaakt dat er een tweede vrijage tussen kunst en filosofie tot stand is gekomen. In de jaren zestig was het een modieus discussiepunt om te beweren dat kunst een taal is. Als beeldspraak is dat wel juist. … [Read More...]

Merlin_Spie-scene10-c-LievenHerreman

Merlin Spie (1969- )

Vanaf de jaren negentig is Body Art een van de vele mogelijkheden om kunst te maken. De avant-garde happenings hebben immers het statuut verworven te behoren tot de regels van de kunst. Het werk van Merlin Spie is daar een mooi voorbeeld van. … [Read More...]

1-45-Lafontaine-Engel3

Videokunst als kritiek op televisie

Op Documenta XV in Kassel (2002) was overvloedig veel video te zien. Het algemene besluit van de Biënnale van Venetië (2001) luidde dat in deze tijd video wordt gemaakt als vorm van beeldende kunst. Het Arsenale, vol nostalgische bouwvalligheid, … [Read More...]

1-45-Lafontaine-LOST PARADISE

Marie-Jo Lafontaine (1950 – )

De mooie video Marie-Jo Lafontaine (3) behoort niet tot die eerste generatie pioniers, die hun artistieke acties op videofilm willen vastleggen, of die het dagelijkse leven autobiografisch pogen te registreren, Narcissus achterna. Ze is evenmin … [Read More...]

More Posts from this Category

Schilderkunst

slider 1-26-Jan Burssens-zelfportret

Jan Burssens (1925-2002)

Jan Burssens maakte als jonge man expressionistische tekeningen en schilderijen. In 1943 volgde hij les bij de laat-Vlaamse expressionist Hubert Malfait (1898-1971). Uit zijn curriculum blijkt echter dat hij het niet gemunt had op kunstscholen. Hij … [Read More...]

1-29-Roger Wittevrongel_2

Roger Wittevrongel (1933- )

“Ik ben geen hyperrealist” zegt Roger Wittevrongel nog voor ons gesprek begint. Inderdaad, Wittevrongel is Wittevrongel. Aan die wrong valt niet te tornen. Gelijk heeft hij wanneer hij zijn werk niet wil vereenzelvigen met het Amerikaanse … [Read More...]

1-210-Raoul De Keyser_3

Raoul De Keyser versus Luc Tuymans

Een tentoonstelling in het SMAK (2001) te Gent met werk van Raoul De Keyser (1930) en Luc Tuymans (1958), maakt veel duidelijk over de aard van het “fundamentele” van dit soort kunst. Uit de catalogustekst blijkt dat het tentoonstellingsconcept … [Read More...]

De ‘school’ van Latem

Wanneer men in het Leiedorp verzeild geraakt en er de verwording van het Vlaamse expressionisme kan vaststellen via de toeristische exploitatie ervan, krijgt men verkeerdelijk de indruk in de bakermat van het Vlaamse expressionisme te vertoeven. Voor … [Read More...]

1-26-Jan Burssens-Venus

Jackson Pollock als eerste voorbeeld van existentiële schilderkunst

Jackson Pollock (1912-1956) Jackson liet de verf letterlijk via een gebarentaal uit zijn lichaam druipen, doorgaans zonder met zijn borstel het op de grond liggende canvas te raken. Hij bestormde zijn doeken vanuit alle windrichtingen op een ritme … [Read More...]

1-210-Raoul De Keyser_1

De fundamentele schilderkunst – definitie

Men zou kunnen stellen dat de vertegenwoordigers van de “fundamentele schilderkunst” synthesen, combinaties en variaties op deze geschiedenis van de ab­stracte kunst hebben gemaakt. Mooi voorbeeld hiervan zijn vierkanten die met een duidelijk … [Read More...]

Pierre Vlerick_5

Het abstract expressionisme of de lyrische expressie

Na WOII was het Vlaamse expressionisme, dat ooit Constant Permeke (1886-1952), Gust De Smet (1877-1923), en Frits Van Den Berghe (1883-1939) als Heilige Drievuldigheid had gekend, verworden tot een academisme. De School van Latem was dus werkelijk … [Read More...]

1-29-Roger Wittevrongel_3

Meerdere realismen

Van de vijftiende tot midden de negentiende eeuw was het hoogste ideaal van de kunstenaar de realiteit na te bootsen in een schilderij of beeldhouwwerk dat “reëler” was dan de realiteit en daarom mooier. De Westerse kunstgeschiedenis van die periode … [Read More...]

Cobra: COpenhagen, BRussel en Amsterdam

De naam ‘Cobra’ draagt het internationalisme in zich. Hij werd door de Belg Christian Dotremont gevonden als samenstelling van ‘COpenhagen, BRussel en Amsterdam’. Zijn broer Guy haalde de sfeer aan waarin die beweging tot stand kwam. Zoals andere … [Read More...]

Jan Cox (1919-1980)

Jan Cox was een intellectueel, geen intellectualist. De intellectueel sluit eerder aan bij wat Noam Chomsky een ‘wereldlijk priesterschap’ genoemd heeft, een herderlijk verantwoordelijkheidsgevoel voor de mensheid, de natuur en de wereld. De … [Read More...]

More Posts from this Category

Postmodernisme

1-51-Wim Delvoye-Birdhouse

Typering van de nieuwe kunstenaar

Vanaf de jaren tachtig verschijnt een nieuw soort artiest op de kunstscène. Geboren in de jaren zestig verdienen ze de naam “jonge Turken” meer dan ooit. Ze zijn niet meer diegenen die afwachten welke galerist hen gaat uitnodigen en depressief naar … [Read More...]

1-52-Werner Mannaers_3

Tegen de abstracte kunst

De geschiedenis van de pop-art en de geschiedenis van de conceptuele kunst zijn soms enigszins overlappend. Beide zijn het reacties tegen de abstracte kunst die te neutraal was geworden. Volgens de conceptuelen was ze te emotioneel, te veel verbonden … [Read More...]

1-52-Werner Mannaers_7

Schone lelijkheid en vuil realisme

Schone lelijkheid (1) Is er iets moeilijkers dan zijn ogen niet geloven? “Elk zijn waarheid” is een gedachte waarmee te leven valt. Desalniettemin worden er nog voldoende oorlogen om gevoerd. De ervaring dat wat we mooi of lelijk vinden niet “juist” … [Read More...]

1-51-Wim Delvoye-Aardappelschilbrief

Kunst en massacultuur: 3 soorten kunstenaars

De Westerse opvatting omtrent wat een “kunstenaar” is, heeft een evolutie gekend. Traditioneel heeft de kunstenaar de taak om de werkelijkheid na te bootsen. De spiegel was hier de grootste concurrent van het kunstwerk. De kunstenaar was een … [Read More...]

1-51-Wim Delvoye-Marble floor

Postmodernisme: een nieuwe benaderingwijze

De beschrijving hogerop van de “nieuwe kunstenaar” zit dicht bij de karikatuur. Vermits ironie een van de basisregels van het postmodernisme is, zal niemand me dat kwalijk nemen. De term “postmodernisme” is de meest algemene aanduiding voor de … [Read More...]

More Posts from this Category

Kunst vanuit het medium

Walter De Rycke (1952- )

Het oeuvre van Walter De Rycke situeert zich binnen de surrealistische beeldtaal, meer bepaald binnen wat men de Vlaamse fantastiek is gaan noemen. Dit is geen uitwerking van realistische elementen waarvan men de ongeziene verbanden blootlegt, maar … [Read More...]

slider de cupere

Peter De Cupere (1970- )

Ook bij de Belgische kunstenaars is de geur geen prioriteit. In het begin van de jaren tachtig was er Guy Bleus die al eens een geurhappening gaf. Maar de man die van de geur het thema van zijn artistiek bezig zijn gemaakt heeft is Peter De Cupere. … [Read More...]

1-62-Ingrid Ledent_2

Ingrid Ledent (1955 – )

Ingrid Ledent  is een van die kunstenaars die de perfectionering van de lithografie van Rudolf Broulim geleerd heeft. Zij is geen techniek-freak. Grafische kunst is voor haar dan ook meer dan prentjes maken. Geen drager is te gek. Ingrid Ledent drukt … [Read More...]

1-62-Enk De Kramer_1

De Belgische grafiek traditie

Kopergravure en ets, in de zeventiende eeuw uitgegroeid tot volwaardige artistieke technieken (een prachtig voorbeeld hiervan is Rembrandt), waren in de 18de en negentiende eeuw steeds meer tot een loutere illustratie- en reproductietechniek … [Read More...]

Piet Stockmans (1940- )

Piet Stockmans is een perfectionistische equilibrist van het keramische vermogen van de mens. Dit evenwicht uit zich in de manier waarop hij enerzijds de ontwerper is van industrieel vervaardigde gebruikskeramiek – zijn koffiekopjes hebben wereldfaam … [Read More...]

More Posts from this Category

1-1-Luc Tuymans - Orchidee

Vanaf de jaren tachtig wordt kunst begrijpen pas echt gemakkelijk. Vanaf dan kan men nog bezwaarlijk spreken van "avant-garde", want in geen enkel aspect van de kunst is men nog "vooruit" op iets. Alles is verkend. Vandaar dat men terugkeert op zijn stappen. Niet om terug de oude waarden van de traditionele kunst in te huren, want conservatief is de kunst van de jaren tachtig allerminst. Maar omdat wanneer het motto van de "avant-garde" was dat "alles kan en mag", het geen zin heeft om dan uiteindelijk toch nog zaken te verbieden. Dus zijn ook de waarden van de oude kunst terug een bron van artistieke inspiratie. Deze zijn via de filter van … [Read More -->]

slider vanmechelen

Sinds Plato is het de overtuiging van een groot deel van Westerlingen dat het wenselijk is de driedeling van het intellectuele leven, nl. “ het Schone, het Ware en het Goede”, te laten samenvallen. Wat mooi is, moet ook waar zijn en goed. Zo kan men die drie categorieën in een verschillende volgorde met  elkaar verbinden. Het ene impliceert de twee andere. Tot in de kunstfilosofie van de twintigste eeuw luidt het dat het schone ook waar moet zijn. De term “authentiek” is hiervan een bevestiging. Wanneer het waar is dat iets met eigen hand gemaakt is, is het niet vals en kan het mooi zijn. Niet alleen voor de Westerse antiquiteiten en voor de … [Read More -->]

Wat mannen vrouwen hebben aangedaan doorheen de geschiedenis en dan nog in verschillende culturele systemen aanvaard is, daar zijn geen woorden voor. Dit verhaal is nog niet geschreven. De ‘his-story’ is nog niet omgezet in een ‘her-story’, noemen de feministen dit. Meer dan een aantal signalen zijn nog niet gegeven. Dat deze al eens de vorm aangenomen hebben van karikaturen van het feminisme is zeer begrijpelijk. Kreten zijn niet altijd kunst. Ik bedoel hier niet het zeer gruwelijke gebruik om verkrachting als oorlogswapen aan te wenden. Evenmin alle andere vormen van geweld die het vrouwelijke lichaam overkomen is. Ik heb het over de … [Read More -->]

De courante opvatting vandaag over schoonheid staat nog steeds niet ver af van deze van Plato die de schoonheid van de dingen beschouwde als een weerspiegeling van de Idee van het Schone. De hedendaagse leek stelt de vraag naar de kwaliteit nog vanuit de verwachting dat er buiten het zintuiglijke waarnemingsvermogen, dus buiten de mens, een normensysteem bestaat dat als criterium voor de schoonheid geldt. Zijn twijfel over het oordeel van de kunstspecialist is dus een twijfel over de zekerheid dat die kenner deelachtig zou zijn aan deze externe criteria. Vooral dan wanneer deze deskundige kwaliteit beweert te zien in artistieke producten die, … [Read More -->]

Aspecten van de Belgische Kunst na '45 situeert de diverse kunststromingen van het Belgisch kunstgebeuren in een internationaal perspectief. De invalshoeken zijn divers: filosofisch, kunsthistorisch, kunstkritisch en technisch. De door Willem Elias vertolkte visie is gerijpt door een levenslange ervaring met de kunstwereld, als kunstcriticus, als kunsttheoreticus, als tentoonstellingsmaker en als docent. Dit alles heeft geleid tot een eigen kijk op het kunstgebeuren na 1945.