• De wetenschap tussen zekerheid en twijfel
  • Peter Weidenbaum (1968-  )
  • Peter De Cupere (1970-  )
  • Jean Bilquin (1938-  )
  • Jan Burssens (1925-2002)
  • Pierre Vlerick (1923-1999)
  • Ronny Delrue
  • Marc Lambrechts (1955-  )
  • Henri-Victor Wolvens (1896-1977)
  • Fred Bervoets (1942-  )
  • Ulrike Bolenz (1958-  )
  • Octave Landuyt (1922-  )
Willem Elias' eigenzinnige en kritische visie op de Belgische kunst en de verschillende kunststromingen na 1945 in een internationaal perspectief (150 Belgische kunstenaars - meer dan 500 artikels) vanuit verschillende invalshoeken: filosofisch, kunsthistorisch, kunstkritisch en technisch

Beeldhouwkunst

1-32-Camiel Van Breedam_1

Het neodadaïsme

Eind jaren vijftig, begin jaren zestig ontstaat een nieuwe stroming. Het dadaïsme heeft maar een algemene bekendheid gekregen via overzichtstentoonstellingen vanaf de jaren vijftig. Die belangstelling heeft ertoe bijgedragen dat sommige kunstenaars … [Read More -->]

Hilde Van Sumere (1932- )

Hilde Van Sumere studeerde aan de Brusselse academie en werd nadien assistente van beeldhouwer en architect Jacques Moeschal (1913-2004). Iedereen kent zijn werk Signaal aan het begin van de autosnelweg Brussel-Oostende, een hoge zuil met aan de top … [Read More -->]

Minimalisme: extreme versobering

Wellicht is het via de abstrahering laten verdwijnen van kenmerken die wezenlijke bestanddelen vormen van de oude kunst de belangrijkste vernieuwing van de moderne kunst. Ik schrijf hier gewild ‘abstrahering’ en niet ‘abstractie’. De handeling is … [Read More -->]

Emile Desmedt (1956- )

Hoewel Emile Desmedt keramiek gestudeerd heeft aan de Academie voor Schone Kunsten van Doornik heeft hij zich niet gehouden aan dit aardse medium. Wel aan een liefde voor de materialen en hun vanzelfsprekendheid. Maar niet altijd in duidelijke taal. … [Read More -->]

Etienne Desmet (1943- )

Vanaf 1970 ontwikkelt Etienne Desmet een eigen toets. Het belangrijke werk Monument voor mijn vader, een been in bronzen klemmen, toont onmiddellijk zijn technische vaardigheid die gerust perfect genoemd mag worden. Een eerste versie is nog in … [Read More -->]

More Posts from this Category

Conceptuele Kunst

1-41-Marcel Broodthaers_9

Het dadaïsme en het neodadaïsme

Het dadaïsme Doorgaans wordt Duchamp een beetje tegen zijn zin ingedeeld bij “dada” (1916-1922). Zijn rol in de kunstgeschiedenis is echter te belangrijk om hem te laten verdwijnen in een kortstondige kunstenaarsbeweging. Het dadaïsme ontstond zeer … [Read More...]

1-45-Lafontaine-swing 3

De voorgeschiedenis van de Belgische Videokunst

De videokunst sluit goed aan bij de “conceptuele kunst”, d.w.z. dat ze niet los te maken is van de in de twintigste eeuw ontstane visie dat kunst maken zich kan beperken tot het leveren van een bijdrage aan de vraag “Wat is kunst?” Het stellen van … [Read More...]

Installatiekunst

De avant-garde van de twintigste eeuw wou niet enkel breken met de academische canon van de schoonheid, zoals die door de eeuwen heen ontwikkeld werd. Met wisselende stijlen was men er steeds van overtuigd geweest de werkelijkheid zo correct mogelijk … [Read More...]

1-45-Lafontaine-Engel3

Videokunst als kritiek op televisie

Op Documenta XV in Kassel (2002) was overvloedig veel video te zien. Het algemene besluit van de Biënnale van Venetië (2001) luidde dat in deze tijd video wordt gemaakt als vorm van beeldende kunst. Het Arsenale, vol nostalgische bouwvalligheid, … [Read More...]

1-45-Lafontaine-Uber den Himmel

Kenmerken van de videokunst

De videokunst is niet enkel een reactie tegen de televisie. Ze heeft ook haar specifieke kenmerken, verbonden aan de formele mogelijkheden van dit nieuwe medium, al dan niet in vergelijking met aanverwante artistieke uitingsvormen. Dus niet in … [Read More...]

More Posts from this Category

Schilderkunst

slider 1-23-Octave Landuyt_5

Octave Landuyt (1922- )

  Om aan de jonge generatie uit te leggen wat Octave Landuyt betekent, zou men kunnen zeggen dat hij in de jaren zestig het succes had dat Luc Tuymans in de jaren negentig te beurt viel. Toen uiteraard zonder de communicatieve middelen van … [Read More...]

1-27-Roger Raveel_3

De abstractie voorbij

Maar keren we nog even terug naar die oudere generatie, die die “nieuwe figuratie” uit hun abstract werk hebben laten groeien, waaronder het oude expressionisme verborgen zat. Een gelukte transactie, want in wezen is in vele gevallen die “nieuwe … [Read More...]

1-21-Armand Vanderlick_1

Armand Vanderlick (1897-1985)

Armand Vanderlick is een goed voorbeeld van deze generatie. Hij was zich goed bewust van hun noodlottige situatie: Dat is een drama geweest. Wij waren de sukkelaars. Er zijn niet veel generaties van schilders die het zo moeilijk hebben gehad. Wij … [Read More...]

Gauthier Hubert (1967- )

Gauthier Hubert is eveneens met de symbolische kracht van het beeld begaan. Of beter gezegd hij legt de factoren bloot die maken dat iets een symbool wordt. De Amerikaanse filosoof Charles Peirce, vader van de semiotiek, maakt een onderscheid tussen … [Read More...]

1-29-Antoon De Clerk

Het einde van de avant-garde

Doorgaans laat men de moderne kunst beginnen vanaf de impressionisten. Na 1945 begon men meer en meer te spreken van “hedendaagse” kunst om een onderscheid te maken met de ondertussen meer en meer gevestigde “moderne” kunst. Het adjectief … [Read More...]

René Magritte (1898-1967)

René Magritte is internationaal ongetwijfeld de meest bekende kunstenaar van België. Hoewel deze bekendheid vooral gebaseerd is op werken van voor ’45, is zijn naam onmisbaar in deze reeks. Hij schilderde immers tot aan zijn dood en om zijn … [Read More...]

Pierre Vlerick_5

Het abstract expressionisme of de lyrische expressie

Na WOII was het Vlaamse expressionisme, dat ooit Constant Permeke (1886-1952), Gust De Smet (1877-1923), en Frits Van Den Berghe (1883-1939) als Heilige Drievuldigheid had gekend, verworden tot een academisme. De School van Latem was dus werkelijk … [Read More...]

1-210-Raoul De Keyser_3

Raoul De Keyser versus Luc Tuymans

Een tentoonstelling in het SMAK (2001) te Gent met werk van Raoul De Keyser (1930) en Luc Tuymans (1958), maakt veel duidelijk over de aard van het “fundamentele” van dit soort kunst. Uit de catalogustekst blijkt dat het tentoonstellingsconcept … [Read More...]

1-29-Roger Wittevrongel_3

Meerdere realismen

Van de vijftiende tot midden de negentiende eeuw was het hoogste ideaal van de kunstenaar de realiteit na te bootsen in een schilderij of beeldhouwwerk dat “reëler” was dan de realiteit en daarom mooier. De Westerse kunstgeschiedenis van die periode … [Read More...]

Neo-expressionisme in het begin van de jaren tachtig

Een van de hardnekkigste kwakkels die de ronde doen in bepaalde kunstnetwerken is wel deze dat de schilderkunst sinds de jaren zeventig dood is. De beste in dit verband is nog de bewering dat de recente stroming, die ik neosymbolisme heb genoemd de … [Read More...]

More Posts from this Category

Postmodernisme

1-51-Wim Delvoye-Birdhouse

Typering van de nieuwe kunstenaar

Vanaf de jaren tachtig verschijnt een nieuw soort artiest op de kunstscène. Geboren in de jaren zestig verdienen ze de naam “jonge Turken” meer dan ooit. Ze zijn niet meer diegenen die afwachten welke galerist hen gaat uitnodigen en depressief naar … [Read More...]

1-52-Werner Mannaers_7

Schone lelijkheid en vuil realisme

Schone lelijkheid (1) Is er iets moeilijkers dan zijn ogen niet geloven? “Elk zijn waarheid” is een gedachte waarmee te leven valt. Desalniettemin worden er nog voldoende oorlogen om gevoerd. De ervaring dat wat we mooi of lelijk vinden niet “juist” … [Read More...]

1-52-Werner Mannaers_1

Het Ugly Realism

Vanaf de jaren tachtig heeft de schilderkunst een nieuwe bloei gekend. In de jaren zeventig heerste de conceptuele kunst op een bijna tirannieke wijze, zodat de schilderkunst wat in de verdrukking kwam. Niet dat ze afwezig was, zoals sommigen ten … [Read More...]

1-52-Werner Mannaers_3

Tegen de abstracte kunst

De geschiedenis van de pop-art en de geschiedenis van de conceptuele kunst zijn soms enigszins overlappend. Beide zijn het reacties tegen de abstracte kunst die te neutraal was geworden. Volgens de conceptuelen was ze te emotioneel, te veel verbonden … [Read More...]

slider marcel het tattoozwijn - web

Wim Delvoye (1965- )

Wim Delvoye werd reeds in zijn Gentse academieperiode als talentrijke kunstenaar opgemerkt. Niet omdat hij de beste van de klas was, maar precies omdat hij toen reeds eigenzinnig zijn weg volgde. Een paar basiskenmerken van de hedendaagse kunstenaar … [Read More...]

More Posts from this Category

Kunst vanuit het medium

1-62-Enk De Kramer_4

Enk De Kramer (1946 – )

Enk De Kramer is geen adept van de Tjechische school. Hij studeerde grafiek aan Sint-Lucas in Gent en spitste zich nadien toe op de graveerkunst in de Academie van Gent bij Paul Van Gysegem. Ondertussen had hij er al een jaar studieverblijf opzitten … [Read More...]

1-62-Enk De Kramer_1

De Belgische grafiek traditie

Kopergravure en ets, in de zeventiende eeuw uitgegroeid tot volwaardige artistieke technieken (een prachtig voorbeeld hiervan is Rembrandt), waren in de 18de en negentiende eeuw steeds meer tot een loutere illustratie- en reproductietechniek … [Read More...]

José Vermeersch (1922-1997)

L’être et le néant van Jean-Paul Sartre heeft José Vermeersch allicht nooit ter hand genomen. Toch heeft hij met volle teugen de geest van het existentialisme die na WO II in de lucht hing opgesnoven. De menselijke hulpeloosheid heeft hij zijn leven … [Read More...]

Pierre Caille (1911-1996)

Dat keramiek vooral leidt tot de expressie van de vervreemding, de angsten en de miserie van het menselijke bestaan wordt sterk gerelativeerd door het oeuvre van Pierre Caille. Hierin toont hij zich een grote verteller die met veel humor het leven … [Read More...]

1-61-Jan Vercruysse

Jan Vercruysse (1948 – )

Jan Vercruysse wordt tot één van de belangrijke vertegenwoordigers van de Belgische conceptuele kunst gerekend. Hij werkt rond de plaats, en vooral de afwezigheid ervan, die de kunst vandaag inneemt in de reflecterende waarneming van de aandachtige … [Read More...]

More Posts from this Category

1-1-Luc Tuymans - Orchidee

Vanaf de jaren tachtig wordt kunst begrijpen pas echt gemakkelijk. Vanaf dan kan men nog bezwaarlijk spreken van "avant-garde", want in geen enkel aspect van de kunst is men nog "vooruit" op iets. Alles is verkend. Vandaar dat men terugkeert op zijn stappen. Niet om terug de oude waarden van de traditionele kunst in te huren, want conservatief is de kunst van de jaren tachtig allerminst. Maar omdat wanneer het motto van de "avant-garde" was dat "alles kan en mag", het geen zin heeft om dan uiteindelijk toch nog zaken te verbieden. Dus zijn ook de waarden van de oude kunst terug een bron van artistieke inspiratie. Deze zijn via de filter van … [Read More -->]

slider vanmechelen

Sinds Plato is het de overtuiging van een groot deel van Westerlingen dat het wenselijk is de driedeling van het intellectuele leven, nl. “ het Schone, het Ware en het Goede”, te laten samenvallen. Wat mooi is, moet ook waar zijn en goed. Zo kan men die drie categorieën in een verschillende volgorde met  elkaar verbinden. Het ene impliceert de twee andere. Tot in de kunstfilosofie van de twintigste eeuw luidt het dat het schone ook waar moet zijn. De term “authentiek” is hiervan een bevestiging. Wanneer het waar is dat iets met eigen hand gemaakt is, is het niet vals en kan het mooi zijn. Niet alleen voor de Westerse antiquiteiten en voor de … [Read More -->]

Wat mannen vrouwen hebben aangedaan doorheen de geschiedenis en dan nog in verschillende culturele systemen aanvaard is, daar zijn geen woorden voor. Dit verhaal is nog niet geschreven. De ‘his-story’ is nog niet omgezet in een ‘her-story’, noemen de feministen dit. Meer dan een aantal signalen zijn nog niet gegeven. Dat deze al eens de vorm aangenomen hebben van karikaturen van het feminisme is zeer begrijpelijk. Kreten zijn niet altijd kunst. Ik bedoel hier niet het zeer gruwelijke gebruik om verkrachting als oorlogswapen aan te wenden. Evenmin alle andere vormen van geweld die het vrouwelijke lichaam overkomen is. Ik heb het over de … [Read More -->]

De courante opvatting vandaag over schoonheid staat nog steeds niet ver af van deze van Plato die de schoonheid van de dingen beschouwde als een weerspiegeling van de Idee van het Schone. De hedendaagse leek stelt de vraag naar de kwaliteit nog vanuit de verwachting dat er buiten het zintuiglijke waarnemingsvermogen, dus buiten de mens, een normensysteem bestaat dat als criterium voor de schoonheid geldt. Zijn twijfel over het oordeel van de kunstspecialist is dus een twijfel over de zekerheid dat die kenner deelachtig zou zijn aan deze externe criteria. Vooral dan wanneer deze deskundige kwaliteit beweert te zien in artistieke producten die, … [Read More -->]

Aspecten van de Belgische Kunst na '45 situeert de diverse kunststromingen van het Belgisch kunstgebeuren in een internationaal perspectief. De invalshoeken zijn divers: filosofisch, kunsthistorisch, kunstkritisch en technisch. De door Willem Elias vertolkte visie is gerijpt door een levenslange ervaring met de kunstwereld, als kunstcriticus, als kunsttheoreticus, als tentoonstellingsmaker en als docent. Dit alles heeft geleid tot een eigen kijk op het kunstgebeuren na 1945.