• De wetenschap tussen zekerheid en twijfel
  • Peter Weidenbaum (1968-  )
  • Peter De Cupere (1970-  )
  • Jean Bilquin (1938-  )
  • Jan Burssens (1925-2002)
  • Pierre Vlerick (1923-1999)
  • Ronny Delrue
  • Marc Lambrechts (1955-  )
  • Henri-Victor Wolvens (1896-1977)
  • Fred Bervoets (1942-  )
  • Ulrike Bolenz (1958-  )
  • Octave Landuyt (1922-  )
Willem Elias' eigenzinnige en kritische visie op de Belgische kunst en de verschillende kunststromingen na 1945 in een internationaal perspectief (150 Belgische kunstenaars - meer dan 500 artikels) vanuit verschillende invalshoeken: filosofisch, kunsthistorisch, kunstkritisch en technisch

Beeldhouwkunst

1-32-Camiel Van Breedam_vitrine

The art of assemblage

In 1961 werd in het “Museum of Modern Art” (MoMa) van New York een tentoonstelling georganiseerd met als titel: “The Art of Assemblage”(1). Dit was een historisch gebeuren. Wat opgezet was als een overzichtelijke terugblik op de kunst uit de … [Read More -->]

Etienne Desmet (1943- )

Vanaf 1970 ontwikkelt Etienne Desmet een eigen toets. Het belangrijke werk Monument voor mijn vader, een been in bronzen klemmen, toont onmiddellijk zijn technische vaardigheid die gerust perfect genoemd mag worden. Een eerste versie is nog in … [Read More -->]

1-31-Paul Van Gysegem_5

Existentiële kunst

Hoewel de naam niet frequent gebruikt wordt, is “existentiële kunst” toch een hoofdstukje in de geschiedenis van de moderne kunst. Meerdere stromingen die zelf al een naam hebben vallen eronder. Gemeenschappelijk punt is de aandacht voor de … [Read More -->]

1-31-Paul Van Gysegem_3

Paul Van Gysegem (1935- )

Paul Van Gysegem studeerde eerst schilderkunst aan de Academie van Gent en koos nadien voor de optie beeldhouwkunst in het Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten te Antwerpen, de voorloper van het HISK. Zijn vroegste werken dateren van midden … [Read More -->]

Walter Leblanc (1932-1986)

Ook Walter Leblanc kon genieten van enige internationale belangstelling. Zo nam hij o.a. deel aan de tentoonstelling “The responsive eye” in New York (1965). In België is hij vooral bekend van zijn actieve deelname aan G58. Dit is een groep jonge … [Read More -->]

More Posts from this Category

Conceptuele Kunst

1-42-Roland van den Berghe_2

Roland Van den Berghe (1943- )

Naar aanleiding van het niet krijgen van de prijs van de “Jeune sculpture” in 1970, betreurt de kunstcriticus Marc Callewaert dat het jammer is dat de jury de gelegenheid heeft laten voorbijgaan om de enige beoefenaar van een werkelijk intelligente … [Read More...]

1-45-Lafontaine-Engel3

Videokunst als kritiek op televisie

Op Documenta XV in Kassel (2002) was overvloedig veel video te zien. Het algemene besluit van de Biënnale van Venetië (2001) luidde dat in deze tijd video wordt gemaakt als vorm van beeldende kunst. Het Arsenale, vol nostalgische bouwvalligheid, … [Read More...]

1-41-Marcel Broodthaers_7

Marcel Duchamp (1887 – 1968) als grote vader van het neodadaïsme

Wanneer men tijdens  een lezing de “Fontein” (1917) van Marcel Duchamp toont, oogst men bij sommige publieken vandaag nog een storm - weliswaar in een glas water - van verontwaardiging. Dat deze fontein, die in feite een pissijn is en daarenboven een … [Read More...]

1-41-Marcel Broodthaers_5

Marcel Broodthaers (1924-1976)

Maria Gilissen, die het werk van haar echtgenoot koestert en behartigt bij wijze van levenswerk, zal het vermoedelijk niet leuk vinden dat ik Marcel Broodthaers reken tot het neodadaïsme. Ze is ervan overtuigd dat het werk uniek is en daarin heeft ze … [Read More...]

1-42-Roland van den Berghe-Boomerang2

Conceptuele kunst in ruime en enge betekenis

Men kan aan het begrip “conceptuele kunst” een ruime en een enge betekenis toekennen. De ruime invulling stelt dat “conceptuele kunst” deze is die vanaf Duchamp terugkeert naar de prioriteit van het idee dat achter het kunstwerk schuil gaat. Dit was … [Read More...]

More Posts from this Category

Schilderkunst

Het expressionisme in Wallonië

Het is een cliché te stellen dat expressionisme Vlaams en surrealisme Waals zou zijn. Zelfs al kon men dat op basis van meetbare gegevens aantonen, dan nog zou het niet interessant zijn om kunststromingen met de ‘bodem’ te verbinden. Het … [Read More...]

slider 1-25-Pierre Vlerick_1

Pierre Vlerick (1923-1999)

Het werk van Pierre Vlerick vertoont inderdaad enige verwantschap met dat van Willem de Kooning. Daar waar de Hollandse Amerikaan bekend werd voor de wilde wijze waarmee hij zijn canvas te lijf ging, deed Pierre Vlerick het wat rustiger aan, maar het … [Read More...]

slider bilquin

Jean Bilquin (1938- )

De artistieke loopbaan van Jean Bilquin ontplooit zich vanaf ca. 1980 volledig in de lijn van het hoger geschetste internationale kader. Niet voor niets was zijn tentoonstelling in 1999 in het Museum voor Moderne Kunst te Oostende een terugblik op de … [Read More...]

1-22-Jos Verdegem_6

Jos Verdegem (1897-1957)

Jos Verdegem zou als kind nog op de schoot van de Gentse socialistische voorman Edward Anseele gezeten hebben. Vandaag nog doet de “Haanstraat” in de Muide, zijn geboorteplaats, armtierig aan, zij het nu als allochtonenbuurt. Het wijst op … [Read More...]

Roger Somville (1923- )

Roger Somville verloor al vroeg zijn vader en vond in zijn grootvader, typograaf met anarchistische opvattingen en in zijn oom, lithograaf met marxistische sympathieën, een intellectuele voedingsbodem voor wat zijn blijvend sociaal-politiek … [Read More...]

1-211-Jean Bilquin_5

Avant-garde

De term “avant-garde”(1) gaat terug tot de twaalfde eeuw. Nochtans is het pas sinds de vorige eeuw dat hij in een artistieke context gebruikt wordt als uitbreiding van een sociale betekenis. Pas na 1910 is er sprake van avant-gardekunst als … [Read More...]

Bram Bogart (1921- )

Bram Bogart is een Nederlander die in 1969 Belg werd en zich even goed thuis voelt in Wallonië (Ohain), Vlaanderen (Kortenbos) als in Brussel. Daarenboven is Bogart een echte wereldburger: hij leefde in Parijs en Rome en heeft een indrukwekkende … [Read More...]

1-27-Roger Raveel_2

Existentiële kunst

Aan de betrachting daarentegen om een innerlijke gevoelswereld tot uitdrukking te brengen was een grote nood. Men leefde immers in het intellectuele klimaat van het Franse existentialisme, gevoed met het gif van een concrete oorlog, gekruid met de … [Read More...]

Het open kunstwerk

De informele kunst heeft ook de kunsttheoretici niet onberoerd gelaten. Sartre had het zelfs over een ‘zijnsleer van de materie’. Hij waardeerde het dat men zich in de twintigste eeuw bewust was geworden van de materie, samen met de drager en de … [Read More...]

Edouard Léon Théodore Mesens (1903-1971)

E.L.T., Edouard Léon Théodore, Mesens is de verbindingsman tussen de surrealisten. Hij kende de Parijse artistieke kringen, verbleef lange tijd in Londen, en bracht de Brusselse surrealisten samen met deze van Henegouwen. Tussendoor was hij ook … [Read More...]

More Posts from this Category

Postmodernisme

1-52-Werner Mannaers_7

Schone lelijkheid en vuil realisme

Schone lelijkheid (1) Is er iets moeilijkers dan zijn ogen niet geloven? “Elk zijn waarheid” is een gedachte waarmee te leven valt. Desalniettemin worden er nog voldoende oorlogen om gevoerd. De ervaring dat wat we mooi of lelijk vinden niet “juist” … [Read More...]

1-51-Wim Delvoye-Marble floor

Postmodernisme: een nieuwe benaderingwijze

De beschrijving hogerop van de “nieuwe kunstenaar” zit dicht bij de karikatuur. Vermits ironie een van de basisregels van het postmodernisme is, zal niemand me dat kwalijk nemen. De term “postmodernisme” is de meest algemene aanduiding voor de … [Read More...]

1-52-Werner Mannaers_6

Werner Mannaers (1954- )

De bovenstaande wat complexe internationale situering is de goede weg om bij het oeuvre van Werner Mannaers te belanden. Als postmoderne schilder omvat hij al die verschillende aspecten van de kunst van zijn voorgangers. Hij brengt die verschillende … [Read More...]

1-52-Werner Mannaers_1

Het Ugly Realism

Vanaf de jaren tachtig heeft de schilderkunst een nieuwe bloei gekend. In de jaren zeventig heerste de conceptuele kunst op een bijna tirannieke wijze, zodat de schilderkunst wat in de verdrukking kwam. Niet dat ze afwezig was, zoals sommigen ten … [Read More...]

1-52-Werner Mannaers_3

Tegen de abstracte kunst

De geschiedenis van de pop-art en de geschiedenis van de conceptuele kunst zijn soms enigszins overlappend. Beide zijn het reacties tegen de abstracte kunst die te neutraal was geworden. Volgens de conceptuelen was ze te emotioneel, te veel verbonden … [Read More...]

More Posts from this Category

Kunst vanuit het medium

1-62-Enk De Kramer_4

Enk De Kramer (1946 – )

Enk De Kramer is geen adept van de Tjechische school. Hij studeerde grafiek aan Sint-Lucas in Gent en spitste zich nadien toe op de graveerkunst in de Academie van Gent bij Paul Van Gysegem. Ondertussen had hij er al een jaar studieverblijf opzitten … [Read More...]

Carmen Dionyse (1921 – )

Carmen Dionyse heeft de juiste maat gevonden in het expressief vermogen van de keramische sculptuur. Zij is in België een van de pioniers om dit oude medium in te voegen in de moderne kunst en dit met een internationale uitstraling. Al vroeg (1955) … [Read More...]

Piet Stockmans (1940- )

Piet Stockmans is een perfectionistische equilibrist van het keramische vermogen van de mens. Dit evenwicht uit zich in de manier waarop hij enerzijds de ontwerper is van industrieel vervaardigde gebruikskeramiek – zijn koffiekopjes hebben wereldfaam … [Read More...]

1-62-Ingrid Ledent_1

De oude media – grafiek

Hoewel “nieuwe media” de toverformule is van de kunst van de jaren negentig, bestaan er ook nog oude media die een rol spelen in het maken van vernieuwende kunst. Zo o.a. de zogenaamde grafische kunsten. Het ambachtelijk karakter en het er noodlottig … [Read More...]

1-62-Enk De Kramer_1

De Belgische grafiek traditie

Kopergravure en ets, in de zeventiende eeuw uitgegroeid tot volwaardige artistieke technieken (een prachtig voorbeeld hiervan is Rembrandt), waren in de 18de en negentiende eeuw steeds meer tot een loutere illustratie- en reproductietechniek … [Read More...]

More Posts from this Category

1-1-Luc Tuymans - Orchidee

Vanaf de jaren tachtig wordt kunst begrijpen pas echt gemakkelijk. Vanaf dan kan men nog bezwaarlijk spreken van "avant-garde", want in geen enkel aspect van de kunst is men nog "vooruit" op iets. Alles is verkend. Vandaar dat men terugkeert op zijn stappen. Niet om terug de oude waarden van de traditionele kunst in te huren, want conservatief is de kunst van de jaren tachtig allerminst. Maar omdat wanneer het motto van de "avant-garde" was dat "alles kan en mag", het geen zin heeft om dan uiteindelijk toch nog zaken te verbieden. Dus zijn ook de waarden van de oude kunst terug een bron van artistieke inspiratie. Deze zijn via de filter van … [Read More -->]

slider vanmechelen

Sinds Plato is het de overtuiging van een groot deel van Westerlingen dat het wenselijk is de driedeling van het intellectuele leven, nl. “ het Schone, het Ware en het Goede”, te laten samenvallen. Wat mooi is, moet ook waar zijn en goed. Zo kan men die drie categorieën in een verschillende volgorde met  elkaar verbinden. Het ene impliceert de twee andere. Tot in de kunstfilosofie van de twintigste eeuw luidt het dat het schone ook waar moet zijn. De term “authentiek” is hiervan een bevestiging. Wanneer het waar is dat iets met eigen hand gemaakt is, is het niet vals en kan het mooi zijn. Niet alleen voor de Westerse antiquiteiten en voor de … [Read More -->]

Wat mannen vrouwen hebben aangedaan doorheen de geschiedenis en dan nog in verschillende culturele systemen aanvaard is, daar zijn geen woorden voor. Dit verhaal is nog niet geschreven. De ‘his-story’ is nog niet omgezet in een ‘her-story’, noemen de feministen dit. Meer dan een aantal signalen zijn nog niet gegeven. Dat deze al eens de vorm aangenomen hebben van karikaturen van het feminisme is zeer begrijpelijk. Kreten zijn niet altijd kunst. Ik bedoel hier niet het zeer gruwelijke gebruik om verkrachting als oorlogswapen aan te wenden. Evenmin alle andere vormen van geweld die het vrouwelijke lichaam overkomen is. Ik heb het over de … [Read More -->]

De courante opvatting vandaag over schoonheid staat nog steeds niet ver af van deze van Plato die de schoonheid van de dingen beschouwde als een weerspiegeling van de Idee van het Schone. De hedendaagse leek stelt de vraag naar de kwaliteit nog vanuit de verwachting dat er buiten het zintuiglijke waarnemingsvermogen, dus buiten de mens, een normensysteem bestaat dat als criterium voor de schoonheid geldt. Zijn twijfel over het oordeel van de kunstspecialist is dus een twijfel over de zekerheid dat die kenner deelachtig zou zijn aan deze externe criteria. Vooral dan wanneer deze deskundige kwaliteit beweert te zien in artistieke producten die, … [Read More -->]

Aspecten van de Belgische Kunst na '45 situeert de diverse kunststromingen van het Belgisch kunstgebeuren in een internationaal perspectief. De invalshoeken zijn divers: filosofisch, kunsthistorisch, kunstkritisch en technisch. De door Willem Elias vertolkte visie is gerijpt door een levenslange ervaring met de kunstwereld, als kunstcriticus, als kunsttheoreticus, als tentoonstellingsmaker en als docent. Dit alles heeft geleid tot een eigen kijk op het kunstgebeuren na 1945.