Jacques Moeschal (1913-2004)

Ook het oeuvre van Jacques Moeschal is een goed voorbeeld van de intense samenwerking tussen architectuur en beeldhouwkunst. In tegenstelling tot Jean-Paul Laenen die als kunstenaar sommige plaatsen in de stad wou herdenken, vond Jacques Moeschal het eerder zijn taak om tekens te zetten in het landschap al dan niet dicht bij de uit- of toegang van een stad. Zijn werken zijn geometrisch abstracte symbolen voor de moderne tijd. Ze stralen een humanisme uit dat gelooft in de vooruitgang van de mens op basis van een verdere ontwikkeling van wetenschap en techniek. Vandaag krijgt deze gedachte veel minder applaus. Maar toen Moeschal op het hoogtepunt van zijn carrière op Expo ’58 De Pijl van de Burgerlijke Bouwkunde mocht realiseren zat hij midden in de roos van de toenmalige tijdsgeest. 

Dat werk, dat in 1970 afgebroken werd, bestond uit een tachtig meter lange betonnen pijl waaraan een loopbrug hing die zweefde boven een reliëfkaart van België, waarop de belangrijke verwezenlijkingen van de burgerlijke bouwkunde aangegeven waren. Het nieuwe was gelegen in het accent dat gelegd werd op de structuren en de evolutie van de technische mogelijkheden zonder de zin voor de vorm uit het oog te verliezen. Tegelijk met een waardering voor minder gebruikelijke beeldhouwmaterialen zoals beton, aluminium en staal. Hij vond interessante evenwichten tussen vlakken en lijnen. Ook bekend en niet afgebroken is Het signaal dat aan het begin van de autosnelweg Brussel-Oostende als herkenningspunt staat. Een drieëntwintig meter hoge betonnen creatie die bestaat uit een peiler die een halvemaanvorm draagt. Zijn bakens moeten de mens oriënteren in een veranderende wereld waarin de autosnelweg een belangrijke communicatiemogelijkheid biedt, als hoogtepunt van de moderne mobiliteit.

Volgens Moeschal althans, de huidige gebruikers denken daar misschien anders over. Hoewel zijn werken abstract zijn, symboliseren ze toch ook vaak menselijke handelingen. Zo verwijst de De sjouwer die op de E17 staat tussen Kortrijk en Rijsel naar de seizoensarbeiders die in moeilijke omstandigheden de grens moesten oversteken om werk te vinden. Geen lege abstracties dus, maar maatschappelijke tekens.

© 2008 – 2012, Willem Elias. All rights reserved. On republishing this article you must provide a link to the original article on www.belgischekunst.be.